Wat is nu het ware gelaat achter de gele hesjes?

Wat is het ware gelaat van de gele hesjes? Macron’s entourage probeert er alles aan te doen om de beweging als extreemrechts af te schilderen. Hij weet immers goed genoeg dat het werkt, of dat het alleszins gewerkt heeft. De angst voor extreem rechts bood Macron immers de ladder aan waarmee hij aan de macht geraakte. Toch valt hij dit keer wel door de mand. In een poging tot verzoening bevestigde zijn minister van begroting enkel de kloof, niet zonder gefrons en hilariteit:

“Als we niet tot een interne Brexit willen komen, moeten we allemaal eens ons best doen om ons voor te stellen, en niet enkel om uit te leggen, maar te horen en te begrijpen, hoe het is om met 950 euro per maand te leven wanneer de rekeningen in parijse restaurants al op 200 euro komen als u iemand uitnodigt en er geen wijn bij neemt.”

Elke poging om ‘het ware gelaat’ achter de gele hesjes te vinden moeten we naast ons neerleggen. Deze beweging is voor ons even (on-)duidelijk als voor een ander (mogelijk) geel hesje, eens te meer omdat dit een spontane gebeurtenis is.

Want wat het meest opvalt is de politieke ‘neutraliteit’ van het gele vestje zelf. Niemand zou er van opschrikken mochten er onder de gele hesjes ook mensen met extreem rechtse meningen te vinden zijn. Toch is dit simpelweg buiten de kwestie. Waarom? De beweging wordt niet georganiseerd vanuit een partij of vakbond die de betogers een mening toefluistert. Net de afwezigheid van een officiële leidraad stemmen de media- en beleidsmakers erg ongerust, niet omdat de beweging apolitiek zou zijn, zoals de Morgen schrijft, maar omdat de politieke factor door de spontaniteit en het kleurloze van het gele vestje net nog veel sterker naar buiten komt.

De mensen die zich bij de gele hesjes aansluiten, komen slechts door mee te doen te weten waarom ze erbij zijn. ‘We willen leven, en niet slechts overleven.’ Door hen (en waarschijnlijk even goed voor hen) wordt het duidelijk dat de getroffen milieumaatregelen vaak een sneue manier zijn om de armere bevolkingslagen nog meer te laten bijdragen aan een systeem waar ze zelf enkel slechter van worden. Je hoeft slechts een geel vestje aan te trekken – de nieuwe ‘blue collar’ – en je hoort plotsklaps bij een proteststroom van zovelen die blijkbaar ook het einde van de maand niet halen, een beweging die voor een keer eens wél inhoud weet te creëren. Misschien vormt zo’n spontane creatie van inhoud wel een goed evaluatiecriterium om af te toetsen of een beweging de moeite is om voor te strijden.

De noodzaak van deze plotse solidariteit lijkt uit het niets te verschijnen, al was dit er al, maar de alomtegenwoordigheid werd er niet van opgemerkt. Waar het reeds lang ettert, barst de buil open en vormt het een spontane beweging zonder dat we op voorhand wisten waarom, of wie, of hoe het zou hebben moeten gebeuren. Dan spreken we over proletariërs, hoe breed het ook wordt gedragen. Gele hesjes zijn geen natie, taalgebied of religie (al kijken de bevroren Vlaamse hesjes op facebook met schaamte naar de durf van hun Waalse tegenhangers). Tenslotte kan men zich afvragen of heel het gegeven wel valt op te splitsen in zogenaamde ‘echte’ (brave) gele hesjes en agressieve profiteurs.

En wie toch naar achterliggende politieke meningen zoekt, stelt zich beter de vraag naar zijn eigen standpunt. De gele hesjes tonen ons dat niet alles slechts een gevecht tussen ideologieën is. Want wat zou een gevecht zonder inzet zijn? Men kan zich de vraag stellen: is politieke solidariteit enkel een solidariteit voor wie dezelfde mening deelt? Dan blijven we in liberale termen denken. Of is het net wat keer op keer lijkt te mislukken dat ons zo snel mogelijk naar meningen doet zoeken? Deze vraag erkennen en systematisch begrijpen is het Marxistische antwoord. Als links iets kan betekenen is het hier, bij de gele hesjes.

Geef een reactie

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *